Дін Ислам - дінгегім

Таухидтің өзегі және ақиданың негізделуі дұрыс болған мәселе: Аллаға, оның періштелеріне, кітаптарына, пайғамбарларына, өлгеннен кейін қайта тірілуге және жақсылығы мен жамандығы Алладан болған халдегі тағдырға иман келтірдім, есеп-қисап, таразы, жәннат пен тозақтың барлығы ақиқат деп айту міндетті.

Алла тағала сан жағынан емес, серігінің жоқтығы жағынан – бір. «Айт: Ол Алла – жалғыз. Алла – Самад (ешкімге мұқтаж емес, оған басқалар үнемі мұқтаж). Ол тумады, туылмады. Әрі оған тең келер ешкім болмады» («Ықылас» сүресі). Ол өзі жаратқан мақұлықтарының ешбіріне ұқсамайды, әрі жаратқандарының ешқайсысы оған ұқсамайды. Ол есімдерімен, зати (өз затына тән, заттық) және фиғли (іс-әрекеттік) сипаттарымен бар болған, бар бола береді де. Зати сипаттарына келсек, (олар) хаят (тірі болу), құдірет, ілім, кәлам (сөйлеу), сәмғ (есту), басар (көру) және ирада (қалау, ерік). Ал фиғли сипаттарына келер болсақ, тахлиқ (жарату), тарзиқ (ырыздық беру), иншә (жоқтан бастау), ибдағ (өрнексіз, ұқсассыз алғаш жарату), сунғ (көрнекті етіп жарату) және т.б. іс-әрекетке қатысты сипаттар.

«Лә' иләһә' иллаллаһу Мұхаммадүр Расулұллаһ», мағынасы: «Аллаһтан басқа тәңір жоқ, Мұхаммед (с.ғ.с.) Аллаһтың елшісі». Міне осы кәлиманы тілімен айтып, мағынасына жүрекпен сену – иман келтіру, сөйтіп оны өзіне басты ұстаным етуі - «Таухидке» амал етуі болып табылады. Бұл «Таухидтің» алтын негізі. Ал енді, оның шарттары туралы айтар болсақ, «Лисанүл-араб» кітабында былай түсінік берген:
(لسان العرب) والتوحيد: الإِيمان بالله وحده لا شريك له. «Таухид» дегеніміз, Оның ешқандай серігі жоқ, жалғыз жеке-дара Аллаһқа иман келтіру. Бұл «Таухидтің» алтын негізінің ең қысқа-оқшауланған түсініктемесі. Демек, «Таухид» дегеніміз ең алдымен Аллаһтың ешқандай серігі жоқ, Ол өзі ешқандай серіксіз, ешқандай серікті қажет етпейтін, өзалдына жалғыз да, жеке-дара Илаһ - Тәңір (Құдай) екендігін түсінуіміз, сөйтіп осы ұстанымды өзімізге ту етуімізден тұрады.

Қамшының сабындай қысқа ғұмырын құлшылықпен өткізіп, Алла тағаланың разылығын табуды қалаған құлдар үшін ең қасиетті түн - Қадір түні. Оның қасиеттілігі сол бұл түнде жасалған құлшылықты Жаратушы Иеміз мың айда жасалған ғибадаттан артық деп қабылдайды. Мың ай қарапайым арифметикалық жолмен есептегеннің өзінде сексен үш жылдық мерзімді қамтиды. Ал кейбір ғалымдар мың деген санды араб халқы негізінен «өте көп» деген мағынада қолданады. Сондықтан Құранның: «Қадір түні мың айдан қайырлы» деген аятындағы «мың» сөзі де «өте көп» деген мағынаны береді деп есептейді. Бұл жағдайда ол сан одан да өсуі мүмкін.

Аллаға шүкір, Рамазан айымен аман есендікте қауышып, Алланың берген денсаулығының арқасында ораза ұстап, кешкі екі-үш сағатты Алланың ғибадатына арнап, тарауих намазын оқуға мешіттерге келіп Құран хатымға қатысып жүрген жамағатымыз бар. Алла сауаптан жазсын. Қасиетті Құранда: «(Ей, Мұхаммед!) өзіңе уахи етілген кітаптан (яғни, Құраннан) оқы және (рүкіндерін толықтап) намаз өте! Намаз, расында, жиіркенішті істерден және жамандықтан тыяды. Алланы еске алу (басқа құлшылықтың бәрінен) - ұлы. Алла сендердің барлық істеріңді біліп тұрады» («Әнкабут» сүресі, 45-аят), - делінген.

Шынымды айтсам, дінге қатысты менің ұстанымдарым кездейсоқ оқиғалармен байланысты. Бұл үшін ұялуым керек шығар. Ойымды ірікпей жазып отыруымның себебі де сол.
Жиырма жылдық өмірімде алғаш рет ораза тұтпаққа бекіндім. Оның өзінде шетелде жүргенде. Ию-қию тіршілігі таласқан Лондонда жүріп алғаш рет ораза туралы ойландым. Оның өзінде бұған айналамдағы мұсылмандар түрткі болды. Рамазан айы жақындаған сайын олардың дінге қатысты әңгімелері көбейіп кетіп еді:
- Сен мұсылмансың ба?
- Солай сияқты
- Ендеше, Ораза ұстайсың ғой?
- Іммм… жоқ.
- Неғып?

1969 жылдың 16 маусымы. Сағат 9:31. Флориданың ыстық ауасына қарамай, 55 өлкедегі 3мың 493 қызметкер және 1 миллионға жақын адам бірнеше километр қашықтықтағы аспан кемесінің ұшуын күтуде. Бірақ бұл тарихи уақиғаға қызығушылар тек бұлар емес, бұл жағдай әлемдегі 100 миллионға жақын адамды ойландыруда еді. Бұндай қызығу тудырған уақиға не болоды екен? Бұл сұрақтың жауабын астронавттардың ұстазы болған Вернхер Ван Броуннан есітейік: - Осы уақытқа дейін Айға қарап адамсыз кеме ұшыруларымыз бізге бірталай мағлұматтарды берген еді. Тек Нейл Армстронгтың айға қойған алғаш қадамдары адамзат дамуының кезекті бір сатыға көтерілгенінің дәйегі еді. Сағат 9:32. «Аполло-ІІ»-нің күшті сатурн маторларынан шыққан от пен түтін айға бірінші рет аяқ баспақ болған астронавттардың(Нейл Армстронг, Эдвид Олдринг және Мишел Коллинс) кемесін Жер орбитасынан алып шықты. «Аполло-ІІ» ұшуынан соң 102 сағат 47 минут өтіп, айға жеңіл қонды және Нейл Армстронг 9 дана баспалдақтан түсіп Айға бірінші рет аяқ қойды. Бірақ Армстронгдің арадан 14 жыл өтіп, 1983 жылдың ақпан айында қол жеткізген жетістігі бұдан әлдеқайда жоғарырақ еді.

Мысырдың ал-Асқар қаласының халқы осы күндері өз қалаларында болған бір илахи мұғжизаға таң қалуда. Бұл қалада тұратын бір жігіттің 19 жылдан бері көзі көрмей, Мысырдың тәжірибелі докторлары да емін таба алмай келген еді. Сол адамның жақында бірден көзі ашылып,қайтадан көре бастапты. Бұл болған ғажайып уақиға Мысырлық азамат Хассоний Фамийдің өмірінде болып өтті. Ол Рамазан айында, тахажжуд намазын оқып тұрғанда бірден көзінде нұр пайда болып, қайтадан көре бастаған.

Құрметті мұсылман бауырлар! Алла тағала адам баласын жаратқаннан кейін, оларды қараусыз қалдырмаған. Өзінің таңдаулы құлдары болған пайғамбарларды жіберіп, оларға тура жолды нұсқаған. Солар арқылы жақсы мен жаманды, әділдік пен зұлымдықты, ақ пен қараны ажыратуды үйреткен. Алайда адам баласы үнемі пайғамбарларына бой ұсынып, солар көрсеткен жолмен жүрді дей алмаймыз. Пайғамбарымыздың көзін көріп жүрсе де, түрлі зұлымдықтар мен ұятсыз істерге бой алдырғандар көп болды. Ал пайғамбарлар өткеннен кейін жаман әрекеттерге беріліп кеткендер тіпті көп болды. Құранда: فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا «Бұл пайғамбарлардан кейін орындарына, намазды қойып, нәпсілеріне ергендер келді. Олар жақында (қияметте) адасуларының сазайын тартады»,[1] деген

«Дін» сөзінің араб тіліндегі мағынасы – «сыйлық», «үкім», «есеп», «жаза», «мойынсұну», «бағыну», «құлшылық», «шариғат», «заң», «жол», тіпті кейбір жағдайларда ұлт деген ұғымды да қамтиды. Ал «діннің» терминологиялық мағынасын, Аллаһ Тағала тарапынан жіберілген адамзаттың өмір сүруін ретке келтіретін, адамның аса күрделі жан-дүниесіне рухани тірек болатын заңдылықттарды, ақыретте Аллаһтың разылығына кенелумен уәде етілген мәңгілік жәннәттағы қуаныш пен бақытқа жетелейтін жолдарды көрсетеді деп түсіндіруге болады. Сондай-ақ, «дін» ұғымы – адамзатқа пайғамбарлар арқылы жеткен Жаратушыға деген құлшылықтың заңдылықтары мен тәртіптері т.б.
Дін бүкіл әлемнің жаратушысы тек Аллаһ Тағала тарапынан ғана жіберіледі.